Lớp 11 · Kết nối tri thức với cuộc sống · Đọc hiểu
Thực hành đọc: Cải ơi! (Nguyễn Ngọc Tư)
Mục tiêu bài học
- Vận dụng tri thức về câu chuyện, điểm nhìn để tự đọc một truyện ngắn mới.
- Tóm tắt câu chuyện và nhận biết cách kể của tác giả.
- Phân tích nhân vật ông Năm qua điểm nhìn bên trong.
- Cảm nhận tình phụ tử và tình người trong tác phẩm.
1. Tìm hiểu chung
- Nguyễn Ngọc Tư (sinh năm 1976, quê Cà Mau): cây bút truyện ngắn tiêu biểu của văn học đương đại, nổi tiếng với Cánh đồng bất tận. Văn chị đậm chất Nam Bộ: mộc mạc, chân chất mà day dứt.
- Xuất xứ: in trong tập Cánh đồng bất tận (2005).
- Câu chuyện: ông Năm mấy chục năm ròng rã đi tìm Cải — đứa con gái riêng của vợ mà ông yêu thương như con ruột. Sau một biến cố, Cải bỏ nhà đi; người đời còn đồn ông hại con. Ông lên đường, đi qua bao nơi, gặp bao người tên Cải, mà vẫn không thôi hi vọng.
2. Gợi ý đọc hiểu
2.1. Câu chuyện và cách kể
Câu chuyện không được kể theo trình tự thời gian thẳng mà đan xen hiện tại (hành trình tìm con) với quá khứ (kỉ niệm về Cải). Hãy thử sắp xếp lại các sự kiện theo thời gian và so sánh với cách tác giả kể.
2.2. Điểm nhìn từ bên trong
Người kể đặt điểm nhìn vào ông Năm, để ta thấy được nỗi nhớ, niềm hi vọng, nỗi tủi hổ và tình thương của ông. Lời kể và lời nhân vật hòa lẫn, đậm giọng Nam Bộ.
2.3. Nhân vật ông Năm
- Thương con vô điều kiện, dù không phải con ruột.
- Kiên trì, nhẫn nại, chịu đựng định kiến của người đời.
- Hành trình tìm Cải cũng là hành trình gặp gỡ những phận người, nhìn thấy những "Cải" khác cần được thương yêu.
3. Tổng kết
- Nội dung: ca ngợi tình phụ tử thiêng liêng và tình người sâu nặng.
- Nghệ thuật: cách kể hấp dẫn, đan xen thời gian; kết hợp lời kể và lời nhân vật; điểm nhìn bên trong giúp khai thác sâu nội tâm.
4. Phiếu tự đọc
| Câu hỏi | Ghi chú |
|---|---|
| Các sự kiện chính theo trình tự thời gian | |
| Ai là người kể? Điểm nhìn đặt ở đâu? | |
| Chi tiết cho thấy rõ nhất tình thương của ông Năm | |
| Thông điệp của truyện đối với em |