Lớp 11 · Kết nối tri thức với cuộc sống · Viết
Viết: Nghị luận về một vấn đề xã hội (con người với cuộc sống xung quanh)
Mục tiêu bài học
- Xác định vấn đề xã hội cần bàn luận và quan điểm của người viết.
- Xem xét vấn đề từ nhiều góc nhìn, kể cả góc nhìn trái chiều.
- Lập dàn ý với lí lẽ, bằng chứng thuyết phục.
- Viết bài mạch lạc, có cấu trúc rõ ràng.
1. Yêu cầu của kiểu bài
- Nêu được vấn đề cần bàn luận và quan điểm của người viết.
- Giải thích, làm rõ bản chất của vấn đề.
- Xem xét vấn đề dưới nhiều góc nhìn; bàn luận cả những ý kiến trái chiều.
- Sử dụng lí lẽ, bằng chứng xác thực.
- Nêu ý nghĩa của việc nhận thức đúng vấn đề đối với cá nhân, cộng đồng.
2. Dàn ý chung
- Mở bài: giới thiệu vấn đề và nêu quan điểm.
- Thân bài: giải thích vấn đề → phân tích các khía cạnh, có bằng chứng → bàn luận góc nhìn trái chiều → tác động của nhận thức đúng vấn đề.
- Kết bài: khẳng định ý nghĩa; liên hệ bản thân.
3. Dàn ý mẫu
Đề: Có câu tục ngữ châu Phi: mỗi sáng, con linh dương thức dậy biết rằng phải chạy nhanh hơn con sư tử nhanh nhất, nếu không sẽ bị ăn thịt; con sư tử biết rằng phải chạy nhanh hơn con linh dương chậm nhất, nếu không sẽ chết đói. Dù là linh dương hay sư tử, khi mặt trời mọc, bạn phải chạy. Suy nghĩ về thái độ sống của người trẻ hôm nay.
- Giải thích: "chạy" theo nghĩa bóng là sống tích cực, học tập, làm việc không ngừng để tồn tại và phát triển.
- Bàn luận: cuộc sống luôn vận động; ai đứng yên sẽ tụt lại; người trẻ cần tri thức, kĩ năng, bản lĩnh. Bằng chứng: những người trẻ thành công nhờ nỗ lực bền bỉ.
- Góc nhìn khác: "chạy" không phải là chạy theo vô thức hay giẫm đạp lên người khác; cũng cần biết dừng lại để cân bằng, cảm nhận hạnh phúc. Phê phán lối sống trì trệ, lãng phí thời gian.
- Bài học: chuẩn bị hành trang tri thức, sức khỏe, nhân cách; đặt mục tiêu và hành động mỗi ngày.
4. Bảng tự đánh giá
| Tiêu chí | Đạt |
|---|---|
| Nêu rõ vấn đề và quan điểm | ☐ |
| Giải thích đúng bản chất vấn đề | ☐ |
| Có bằng chứng xác thực, gần gũi | ☐ |
| Có phản biện góc nhìn trái chiều | ☐ |
| Bố cục chặt chẽ, diễn đạt trong sáng | ☐ |