Lớp 12 · Kết nối tri thức với cuộc sống · Đọc hiểu
Thực hành đọc: Trên xuồng cứu nạn (Trích Cuộc đời của Pi – Yann Martel)
Mục tiêu bài học
- Vận dụng tri thức về tiểu thuyết hiện đại để tự đọc văn bản mới.
- Nhận biết tình huống, ngôi kể, không gian nghệ thuật của đoạn trích.
- Phân tích nghị lực sống của nhân vật Pi.
- Suy ngẫm về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên.
1. Tìm hiểu chung
- Yann Martel (sinh năm 1963): nhà văn Ca-na-đa; tiểu thuyết Cuộc đời của Pi (2001) đoạt giải Booker và được chuyển thể thành phim nổi tiếng.
- Câu chuyện: sau vụ đắm tàu, cậu thiếu niên Pi lênh đênh hàng trăm ngày trên chiếc xuồng cứu nạn giữa Thái Bình Dương, cùng một con hổ Bengal.
- Đoạn trích: chương 78 — Pi kể về những ngày dài trên biển, về bầu trời, đại dương và cuộc sống khắc nghiệt trên xuồng.
2. Gợi ý đọc hiểu
2.1. Ngôi kể và điểm nhìn
Pi kể ở ngôi thứ nhất, nhìn lại những gì mình đã trải qua. Lời kể vừa chân thực vừa giàu suy tưởng, cho ta thấy cả thế giới bên ngoài lẫn nội tâm nhân vật.
2.2. Không gian biển cả
Đại dương vừa đẹp đến choáng ngợp vừa đáng sợ; bầu trời, sóng nước, ngày và đêm lặp lại vô tận. Không gian ấy làm nổi bật sự nhỏ bé và cô độc của con người.
2.3. Nghị lực sống
- Pi tự đặt ra kỉ luật, giữ thói quen để không gục ngã.
- Chấp nhận cùng tồn tại với con hổ — vừa là hiểm họa vừa là động lực để sống.
- Niềm tin và trí tuệ giúp cậu vượt qua tuyệt vọng.
3. Tổng kết
- Nội dung: ý nghĩa của hành trình sinh tồn, nghị lực vượt qua nghịch cảnh, mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên.
- Nghệ thuật: lời kể ngôi thứ nhất chân thực; miêu tả thiên nhiên sinh động; kết hợp tự sự với suy tưởng.
4. Phiếu tự đọc
| Câu hỏi | Ghi chú |
|---|---|
| Tình huống của nhân vật là gì? | |
| Chi tiết miêu tả biển cả em ấn tượng nhất | |
| Điều gì giúp Pi sống sót? | |
| Thông điệp của đoạn trích với em |