Lớp 10 · Kết nối tri thức với cuộc sống · Viết
Viết: Báo cáo nghiên cứu về một vấn đề
Mục tiêu bài học
- Hiểu khái niệm và đặc điểm của báo cáo nghiên cứu.
- Nắm cấu trúc: đặt vấn đề, giải quyết vấn đề, kết luận, tài liệu tham khảo.
- Biết thu thập, xử lí và trình bày dữ liệu, bằng chứng.
- Sử dụng trích dẫn, cước chú đúng quy cách.
1. Báo cáo nghiên cứu là gì?
Báo cáo nghiên cứu là văn bản trình bày kết quả nghiên cứu về một vấn đề, dựa trên những dữ liệu khách quan, chính xác, đáng tin cậy.
Đặc điểm
- Vấn đề nghiên cứu cụ thể, rõ ràng.
- Kết quả được trình bày qua hệ thống luận điểm, mỗi luận điểm có bằng chứng.
- Thông tin sắp xếp từ khái quát đến cụ thể; trích dẫn đan xen làm minh chứng.
- Có chú thích, cước chú và danh mục tài liệu tham khảo.
2. Cấu trúc báo cáo
- Đặt vấn đề: nêu đề tài, lí do chọn, câu hỏi nghiên cứu.
- Giải quyết vấn đề: trình bày các kết quả chính thông qua luận điểm, dữ liệu, bằng chứng.
- Kết luận: khẳng định kết quả, ý nghĩa; gợi mở hướng nghiên cứu mới.
- Tài liệu tham khảo: tác giả, năm, tên tài liệu, nơi công bố.
3. Ví dụ sơ đồ ý: "Dấu ấn của sử thi Ra-ma-ya-na trong văn hóa Việt Nam"
- Đặt vấn đề: Ra-ma-ya-na có ảnh hưởng tới văn hóa Việt Nam từ dân gian, trung đại đến hiện đại.
- Luận điểm 1: dấu ấn trong văn học dân gian và văn học viết (sử thi Chăm, truyện Dạ Thoa vương).
- Luận điểm 2: dấu ấn trong nghệ thuật điêu khắc (các phù điêu Chăm).
- Luận điểm 3: dấu ấn trong văn hóa đương đại (kịch, truyện ngắn hiện đại lấy cảm hứng từ nàng Xi-ta).
- Kết luận: Ra-ma-ya-na là cầu nối giao lưu văn hóa Ấn Độ – Việt Nam.
4. Quy trình thực hiện
- Chọn đề tài: vừa sức, có tài liệu, em thật sự quan tâm.
- Thu thập tư liệu: sách, tạp chí, trang web uy tín; khảo sát, phỏng vấn (nếu có). Ghi lại nguồn ngay khi đọc.
- Xử lí thông tin: đối chiếu nhiều nguồn, loại bỏ thông tin thiếu căn cứ, sắp xếp thành luận điểm.
- Viết báo cáo: theo cấu trúc trên; dùng trích dẫn, cước chú, bảng biểu, hình ảnh minh họa có nguồn.
- Rà soát: kiểm tra tính chính xác, logic, quy cách trình bày.
Trung thực học thuật: không sao chép nguyên văn từ Internet hay từ sản phẩm AI; mọi thông tin mượn từ người khác đều phải ghi nguồn.
5. Gợi ý đề tài
- Hình tượng người anh hùng trong sử thi Tây Nguyên.
- Lối kể trùng điệp trong sử thi Đăm Săn.
- Sử thi I-li-át và quan niệm về người anh hùng của người Hy Lạp cổ đại.
