Lớp 10 · Kết nối tri thức với cuộc sống · Viết
Viết: Bài luận thuyết phục người khác từ bỏ một thói quen hay một quan niệm
Mục tiêu bài học
- Nắm được yêu cầu của bài luận thuyết phục người khác từ bỏ một thói quen, quan niệm.
- Biết lựa chọn giọng điệu đồng cảm, tôn trọng người được thuyết phục.
- Phân tích tác hại và đề xuất giải pháp khả thi.
- Lập dàn ý và viết bài hoàn chỉnh.
1. Khi nào ta cần thuyết phục?
Trong đời sống, không ít lần ta muốn giúp một người thân, một người bạn từ bỏ một thói quen hay một quan niệm chưa phù hợp: thức khuya, đi học muộn, dùng điện thoại quá nhiều, định kiến với người khác… Thuyết phục không phải là chê trách mà là giúp người khác tự nhận ra và muốn thay đổi.
Điều kiện để thuyết phục thành công
- Nắm vững cách triển khai bài văn nghị luận.
- Hiểu chuẩn mực ứng xử; cảm thông, chia sẻ với người được thuyết phục.
- Tin vào điều mình hướng tới.
- Lời lẽ lịch sự, tế nhị.
2. Yêu cầu của bài luận
- Nêu được thói quen hay quan niệm cần từ bỏ.
- Chỉ ra các biểu hiện của thói quen, quan niệm đó.
- Phân tích tác động tiêu cực đối với cá nhân và cộng đồng.
- Đề xuất giải pháp cụ thể, khả thi để từ bỏ.
3. Dàn ý chung
- Mở bài: nêu thói quen/quan niệm cần từ bỏ; có thể gợi bối cảnh và vị thế của người viết (bạn bè, người thân…).
- Thân bài:
- Biểu hiện của thói quen/quan niệm.
- Lí do nên từ bỏ (tác hại; lợi ích khi thay đổi).
- Cách thức và các bước từ bỏ.
- Sự ủng hộ của mọi người khi người được thuyết phục thay đổi.
- Kết bài: khẳng định ý nghĩa của việc từ bỏ; lời động viên chân thành.
4. Dàn ý mẫu: "Điện thoại thông minh và bạn — ai là người làm chủ?"
- Mở bài: công nghệ ngày càng gắn bó với cuộc sống; mình thấy bạn dành quá nhiều thời gian cho điện thoại và muốn chia sẻ đôi điều.
- Đồng cảm: hiểu rằng điện thoại giúp giải trí, kết nối, giảm căng thẳng; ai cũng có lúc bị cuốn vào.
- Biểu hiện: lướt mạng đến khuya, xem điện thoại trong giờ học, giật mình khi không có điện thoại bên cạnh.
- Tác hại: mất ngủ, giảm tập trung, kết quả học tập sa sút, ít trò chuyện với gia đình, bạn bè.
- Giải pháp: đặt giờ giới hạn, tắt thông báo, để điện thoại ngoài phòng ngủ, thay thế bằng thể thao, đọc sách; mình sẵn sàng cùng bạn thực hiện.
- Kết bài: khi làm chủ chiếc điện thoại, bạn sẽ có thêm thời gian cho những điều thật sự quan trọng.
5. Lưu ý
Giọng điệu: chân thành, tôn trọng, không phán xét. Lí lẽ: cụ thể, có bằng chứng. Giải pháp: nhỏ, dễ làm, có lộ trình.
| Tiêu chí tự đánh giá | Đạt |
|---|---|
| Nêu rõ thói quen/quan niệm cần từ bỏ | ☐ |
| Thể hiện sự đồng cảm, tôn trọng | ☐ |
| Phân tích tác hại thuyết phục, có bằng chứng | ☐ |
| Đưa ra giải pháp cụ thể, khả thi | ☐ |
| Bài viết mạch lạc, liên kết chặt chẽ | ☐ |
